سازند سورمه (معادل با سازند عرب) یکی از سازندهای مهم در خلیج فارس محسوب می شود زیرا سن بخش بالایی آن به دوران ژوراسیک پسین باز می گردد. علاوه بر این نیز این منطقه یکی از مهم ترین مخازن نفتی ایران در خیلج فارس و کشورهای عربی همجوار است و مطالعات علمی دقیق درباره آن، امری بسیار مهم محسوب می گردد.
از جمله نکات مهم مشاهده شده در این پژوهش این بود که دو روش مطالعه به ترتیب منجر به شناسایی شش واحد جریانی هیدرولیکی و نه واحد مخزنی، سدی و تله ای در بخش بالایی سازند سورمه شده اند.
به همین منظور نیز به تازگی تحقیقاتی توسط دانشمندان ایرانی صورت پذیرفته است که در این مطالعه گونه های سنگی در یکی از میدان های بخش مرکزی خلیج فارس با استفاده از روشهای مختلف تحلیل شده اند. شایان ذکر است که این تحلیل با هدف ارزیابی کیفیت مخزنی بخش بالایی سازند سورمه انجام گرفته است.
در ابتدا باید یادآور شد که بخش بالایی سازند سورمه عمدتاً از توالی دولومیت و انیدریت تشکیل شده است. مطالعه پتروگرافی مقاطع نازک میکروسکوپی سازند سورمه منجر به شناسایی ده رخساره میکروسکوپی گردید. البته باید به این نکته اشاره کرد که رخساره های شناسایی شده در زیر محیط های پشته های اووئیدی، لاگون، جزر و مدی و بالای جزر و مدی در یک سکوی کربناته از نوع رمپ نهشته شده اند.
به منظور برقراری ارتباط بین رخساره های میکروسکوپی معرفی شده در بخش بالایی سازند سورمه با رده های پتروفیزیکی، داده های تخلخل و تراوایی مربوط به رخساره های این سازند بر روی نمودار ترسیم شدند. به این ترتیب با رسم داده های تخلخل، تراوایی بر روی نمودار، چهار گونه سنگی شناسایی شد.
سپس روش خوشه بندی چند کیفیتی بر پایه نمودار (MRGC) برای تعیین رخساره های الکتریکی مورد استفاده قرار گرفته است که این روش منجر به شناسایی شش رخساره الکتریکی در بخش بالایی سازند سورمه گردید. از جمله نکات مهم مشاهده شده در این پژوهش این بود که دو روش مطالعه به ترتیب منجر به شناسایی شش واحد جریانی هیدرولیکی و نه واحد مخزنی، سدی و تله ای در بخش بالایی سازند سورمه شده اند. هم چنین مشخص شده است که واحدهای مختلف مخزنی شناسایی شده در این دو روش دارای انطباق خوبی هستند.
منبع: محمدعلی صالحی، سجاد کاظم شیرودی، سیدرضا موسوی حرمی، محمد غفوری، غلامرضا لشکری پور، 1394. تلفیق روش های مختلف در تعیین گونه های سنگی پتروفیزیکی برای بخش بالایی سازند سورمه در یکی از میادین نفتی بخش مرکزی خلیج فارس، فصلنامه پژوهش نفت، سال بیست و پنجم، شماره 84.