سازند سروک (آلبین- تورونین) یکی از مخازن مهم نفت و گاز در میادین نفتی جنوب و جنوب غرب ایران است که از نظر میزان اهمیت، بعد از سازند آسماری (الیگو- میوسن) قرار می گیرد که بخش قابل توجهی از ذخایر هیدروکربنی را در خود جای داده است.
فرآیندهای دیاژنزی شناخته شده در سنگ آهک های بخش بالایی سازند سروک و بررسی زمان نسبی تشکیل آنها حاکی از آن است که این فرآیندها در سه محیط اصلی دیاژنزی دریایی، جوی و دفنی رخداده اند.
بررسی مقاطع نازک میکروسکوپی این سازند در میدان مورد مطالعه در جنوب شرقی خلیج فارس منجر به شناسایی 9 رخساره شد که در 4 زیرمحیط رخساره ای قرارمی گیرند و در یک رمپ کربناتت از نوع هموکلینال نهشته شده اند. شایان ذکر است که نهشته شدن در علوم زمین شناسی به موادی که به وسیله آب یا باد از محلی به محل دیگر حمل و در آنجا انباشته میشود گفته می شود.
فرآیندهای دیاژنزی (تمامی رویدادهایی که پس از رسوب گذاری در رسوبات رخ می دهد، در قلمرو دیاژنز قرار می گیرند) مهمی که کربنات های این سازند را تحت تاثیر قرارداده اند شامل نئومورفیسم، آشفتگی زیستی، میکرایتیشدن، دولومیتیشدن، انحلال گسترده، سیمانیشدن، استیلولیتیشدن و شکستگی هستند.
فرآیندهای دیاژنزی شناخته شده در سنگ آهک های بخش بالایی سازند سروک و بررسی زمان نسبی تشکیل آنها حاکی از آن است که این فرآیندها در سه محیط اصلی دیاژنزی دریایی، جوی و دفنی رخداده اند.
تطابق داده های تخلخل و تراوایی مغزه ها نشان دهنده این است که کیفیت مخزنی سازند سروک بالایی در میادین مورد مطالعه متاثر از رخساره ها، محیط رسوبی و عوامل دیاژنزی بعدی بوده است. به طوری که رخساره های رودیستی (شامل گرینستون، رودستون و فلوتستون) دارای بالاترین میزان تخلخل و تراوایی هستند.
منبع: نیر شاهوردی، حسین رحیم پور بناب، محمدرضا کمالی، 1394. محیط رسوبی، دیاژنز و کیفیت مخزنی سازند سروک (بخش بالایی) در میدان نفتی سیری اسفند، فصلنامه پژوهش نفت، سال بیست و پنجم، شماره 84.