کانسار Pb-Ba-Ag راونج در 20 کیلومتری شمال شهرستان دلیجان قرار دارد و سنگ میزبان آن سنگ های آهکی کرتاسه زیرین تاقدیس راونج هستند. از دید جغرافیایی تاقدیس راونج بخشی از کمان ماگمایی ارومیه- دختر در کمربند کوهزاد زاگرس است. کانه زایی در کمرپایین سنگ آهک توده ای، در مرز راندگی با سنگ های شیلی و شیلی- کربناتی رخ داده است.
سیلیسی شدن سنگ میزبان در کانسار راونج محدود است که نشان دهنده تغییرات کم دمای سیال در ضمن کانه زایی است.
بافت های پرکننده میان برش ها، جانشینی سنگ میزبان و کانه زایی دانه پراکنده بافت های اصلی کانه دار هستند. کانی شناسی کانسار ساده و شامل گالن ریزدانه، باریت، مقادیر متغیری پیریت و مقادیر کمی اسفالریت، تتراهدریت و کالکوپیریت است. برخلاف پیریتی شدن شدید، مارکازیت در این کانسار یافت نشد. نبود مارکازیت نشان دهنده ته نشینی کانه ها از سیال با pH بالاتر از 5 است.
مطالعه ریزدماسنجی میانبارهای سیال روی کلسیت های پیش از مرحله اصلی کانه زایی(C2)، باریت مرحله اصلی و کلسیت پس از کانه زایی (C3) کانسار راونج انجام شد. میانگین دمای همگن شدگی میانبارهای سیال در کلسیت های پیش از کانه زایی 165، در کلیست های پس از کانه زایی مرحله اصلی 160 و در باریت 175 درجه سانتی گراد است که تقریباً مساوی هستند اما مقدار شوری این میانبارها از کمتر از یک تا بیش از %wt 18معادل نمک طعام تغییر می کند.
سیلیسی شدن سنگ میزبان در کانسار راونج محدود است که نشان دهنده تغییرات کم دمای سیال در ضمن کانه زایی است. تغییرات زیاد در شوری میانبارهای سیال و ته نشینی همزمان باریت و گالن ریزبلور شواهد آمیختگی دو سیال با ویژگی های زمین شیمیایی متفاوت هستند. یکی از این دو سیال دارای شوری پایین (میانگین wt% NaC 6/ 5) و CO2 و غنی از گوگرد است.
در دمای 160 درجه سانتی گراد مقدار pH خنثی حدود 8/5 است. بنابراین ته نشینی سولفیدها از سیال هایی با pH میان 5 تا 6 رخ داده است. سیال CO2دار با شوری پایین، موجب بافر شدن محیط می شود. سیال دوم با شوری بالا در محدوده دما و شوری سیال های سازنده کانسارهای MVT قرار می گیرد. این سیال احتمالاً اکسایشی و غنی از فلزات بوده است.
منبع: مصطفی نژادحداد، بتول تقی پور، علیرضا زراسوندی، علیرضا کریم زاده سومرین، سمیه سلامب الهی، 1394. تعیین شرایط فیزیکوشیمیایی سیال های کانسارساز با استفاده از مطالعات کانی شناسی و ریزدماسنجی میانبارهای سیال در کانسار Pb-Ba-Ag راونج، دلیجان، استان مرکزی، فصلنامه علوم زمین ، سال بیست و پنجم، شماره 97.