او تحصیلات خویش را در رشته تاریخ به پایان رساند و در تاریخ موسیقی تخصص پیدا کرد؛ با این حال به ادبیات علاقه خاصی داشت. از این جهت با نوشتن دو رشته نمایشنامه های جدید دراماتیک درصدد برآمد که سطح تئاتر فرانسه را بالا برد، ولی این نمایشنامه ها چندان توفیق نیافت. بنابراین دست از داستان نویسی کشید و به تهیه و نوشتن شرح حال و بیوگرافی بزرگان جهان دست زد. رولان در اوایل قرن بیستم شرح زندگی بتهوون و میکل آنژ را منتشر ساخت و به شهرت و افتخار رسید. گذشته از هنرمندان و بزرگان واقعی، وی به نوشتن شرح حال هنرمندان خیالی نیز دست زد و با ارائه اثر معروف ژان کریستف، در چندین جلد کاری متفاوت ارائه داد. رومن رولان پس از شروع جنگ جهانی اول راهی سوئیس شد و در سال 1916م به دریافت جایزه ادبی نوبل موفق گردید. وی در اواخر عمر به اندیشه های عرفانی شرق، به خصوص هندیان متمایل گشت و از طرفداران مهاتما گاندی، رهبر آزادی هند گردید. رولان از نادرترین نویسندگان فرانسه است که در فرهنگ این کشور، در رشته موسیقی شناسی نیز تاثیر فراوانی داشت. علاقه وافر به آزادی و بشردوستی، وی را بر آن داشته بود که از زمان جنگ جهانی اول به بعد، همه کوشش خود را در راه صلح و منافع مشترک مردم دنیا به کار برد. آثار آخر عمر رولان، حاکی از برگشت به دوستیها و محبتهای عهد جوانی است. او از پیروی از سبک گریزان بود. سبک او یکنواخت و ساده بود تا جایی که یکدست و بی تنوع به نظر می رسید؛ هرچند نشانه هایی از تغزل در آن به چشم می خورد. از دیگر آثار رولان، میتوان به جان شیفته در هفت جلد، سفر درونی، ماورای جدالها و نمایشنامه گرگها اشاره کرد. رومن رولان سرانجام در 30 دسامبر 1944م در 78 سالگی درگذشت.
منبع:راسخون