این طرح پس از تکمیل نهایی، از ۹ هزار کیلومتر شبکه جمعآوری، خط اصلی و تونل فاضلابرو برخوردار خواهد بود و جمعیتی بالغ بر ۱۱ میلیون نفر را تحت پوشش قرار خواهد داد.
بنا بر اعلام مدیرعامل شرکت فاضلاب تهران، این طرح تاکنون ۵۳ درصد وزنی پیشرفت داشته و از نظر شاخصهای برخورداری صنعت آب و فاضلاب حدود ۵۵ درصد جمعیت تهران را پوشش داده است.
در افق این طرح، ۱۲ محل برای جمعآوری، انتقال و تصفیه فاضلاب در داخل شهر تهران در نظر گرفته شده است. در حال حاضر چند تصفیهخانه در داخل شهر تهران و یک تصفیهخانه بزرگ در جنوب این شهر فعال هستند. فاضلاب حدود ۵۲۷ هزار انشعاب صب شده، پس از جمعآوری به محل این تصفیهخانهها منتقل میشود. حجم پسابی که از این تصفیهخانهها خارج میشود حدود ۲۴۰ میلیون مترمکعب در سال است که پس از تصفیه برای تغذیه آبخوان و مصرف بخش کشاورزی مورد استفاده قرار میگیرد. همچنین پیش بینی شده که در افق نهایی حدود ۸۵۰ میلیون مترمکعب در سال پساب از مجموعه شهر تهران استحصال شود.
طرح فاضلاب تهران؛ نامزد جایزه جهانی بنیاد انرژی
پیشرفت های قابل ملاحظه پروژه فاضلاب تهران، این طرح را به عنوان یکی از ۳ طرح برتر آب در سال ۲۰۱۵ نامزد دریافت جایزه جهانی بنیاد انرژی کرده است.
بنیاد جهانی انرژی (Energy Globe Foundation) به عنوان بزرگترین مرجع ارزیابی و حمایت از طرحهای محیط زیستی به ویژه انرژی است که از حدود ۳۰ سال پیش فعالیت خود را آغاز کرده است. بیش از ۱۷۰ کشور جهان عضو رسمی این بنیاد هستند و بزرگترین طرحهای محیط زیستی از سوی سازمان ملل به منظور نظارت به این بنیاد سپرده میشود. این بنیاد یک سازمان غیرانتفاعی است که در پی افزایش آگاهیها و جلب توجهات در راستای ایجاد یک بازنگری و تجدیدنظر جهانی در حوزه مسایل مرتبط با انرژی و محیطزیست فعالیت میکند. هر ساله بیش از ۱۰۰۰۰ طرح در حوزههای نوآوریهای محیط زیستی برای ارزیابی به این بنیاد ارسال میگردد.
طرح فاضلاب تهران به دلیل دارا بودن شاخص های توسعه پایدار و حفاظت از محیط زیست کاندید دریافت جایزه جهانی انرژی از سوی این بنیاد شده است.
ویژگیهای زیست محیطی طرح فاضلاب تهران
از جمله ویژگی های طرح فاضلاب تهران در راستای توسعه پایدار و حفاظت از محیط زیست می توان به موارد ذیل اشاره کرد:
– در بعد زیست محیطی جمعآوری و تصفیه بهداشتی فاضلاب، کیفیت منابع آب زیرزمینی را افزایش خواهد داد، چراکه تخلیه فاضلاب به روشهای سنتی و غیربهداشتی مشکلات فراوانی را به لحاظ زیستمحیطی برای کلانشهر تهران ایجاد می کند.
با اجرای کل تصفیه خانه های فاضلاب شهر تهران از انتشار حدود ۷۵۰۰۰۰ تن دی اکسید کربن (معادل ۱۱ هزار هکتار فضای سبز برای جذب دی اکسید کربن) در فضا جلوگیری می شود
– با اجرای طرح فاضلاب تهران از ورود فاضلاب خام برای آبیاری مزارع سبزی و صیفیجات در جنوب تهران جلوگیری شده و آب از چرخه یک بار مصرف و مخرب به چندبار مصرف و سازنده تبدیل میشود. پساب تولیدی هم به آبخوانهای اطراف تهران تزریق شده تا سفره آبهای زیرزمینی تغذیه و از فرونشست زمین، جلوگیری شود. از دیگر اثرات مفید اجرای این پروژه بر محصولات کشاورزی، تولید کود طبیعی بهصورت کود آلی (لجن) تصفیه شده و استفاده از آن به جای کود شیمیایی است که می تواند در ۹ هزار هکتار زمین کشاورزی مورد استفاده قرار گیرد.
– با توجه به کیفیت بالای پساب تولیدی، بخشی از پساب تصفیهخانه فاضلاب جنوب تهران برای استفاده در بخش صنعت و تاسیسات پالایشگاهی از جمله پالایشگاه تهران انتقال مییابد که می تواند در کاهش استفاده از منابع آب و حفظ و صیانت از آن تاثیرگذار باشد.
– اجرای پروژه های مکانیسم توسعه پاک (CDM) در واحدهای ۵ و ۶ تصفیه خانه فاضلاب جنوب و واحد های 1و ۲ تصفیه خانه فاضلاب غرب تهران (فیروزبهرام) صورت پذیرفته که منجر به ثبت سند طراحی پروژه ها (PDD) در وب سایت سازمان ملل (پس از تأیید سازمان محیط زیست) گردیده است. با اجرای پروژه های مذکور از انتشار ۱۵۰,۰۰۰ تن دی اکسید کربن (برای هر پروژه ۷۵۰۰۰ تن) در فضا جلوگیری می شود که با توجه به پروژه های اجرا شده در صنعت فاضلاب دنیا، پروژه ای در حجم پروژه CDM فاضلاب تهران در دبیرخانه کنوانسیون تغییرات اقلیمی سازمان ملل ثبت نگردیده و این پروژه بزرگترین پروژه CDM بخش فاضلاب شهری جهان است. با اجرای کل تصفیه خانه های فاضلاب شهر تهران از انتشار حدود ۷۵۰۰۰۰ تن دی اکسید کربن (معادل ۱۱ هزار هکتار فضای سبز برای جذب دی اکسید کربن) در فضا جلوگیری می شود.
– با توجه به اینکه بیوگاز حاصل از فرآیند تصفیه بیهوازی فاضلاب حاوی گاز متان است، به عنوان منبعی برای تولید انرژی مفید مورد استفاده قرار می گیرد. یکی از بزرگترین نیروگاه های بیوگاز حاصل از تصفیه فاضلاب در جهان در محل تصفیه خانه فاضلاب جنوب تهران واقع شده است که در صورت تکمیل تصفیه خانه، سالیانه در حدود ۸۰ گیگاوات انرژی الکتریکی و ۲۷۰ تراژول انرژی حرارتی تولید می گردد که این مقدار معادل تأمین برق مصرفی یک شهرک مسکونی ۱۰۰۰۰۰ نفری است. در حال حاضر با نصب واحد های تولید همزمان برق و حرارت (CHP) در ۶ واحد تصفیه خانه فاضلاب جنوب تهران، سالیانه در حدود ۶۰ گیگاوات انرژی الکتریکی و ۲۰۰ تراژول انرژی حرارتی تولید می گردد که این مقدار معادل تأمین برق مصرفی یک شهرک مسکونی ۸۰۰۰۰ نفری است. این نیروگاه ۸۰ درصد برق مصرفی و ۱۰۰ درصد حرارت مورد نیاز بهره برداری از تأسیسات تصفیه خانه را تأمین و صرفه جویی انرژی فسیلی در حدود ۱۵۰۰۰۰ بشکه نفت خام (۴۰۰۰۰۰ متر مکعب گاز) را به دنبال دارد.