آسایش دمایی ناشی از اثر دما، رطوبت و جریان هوا بوده و عاملی بسیار مهم در حفظ سلامتی و بهینه سازی عملکرد دانش آموزان در کلاس است. با توجه به شرایط اقلیمی استان قم و اهمیت آسایش دمایی در مدارس، مطالعه ای با هدف ارزیابی شرایط جوی کلاس های مدارس ابتدایی با استفاده از شاخص عدم آسایش (Discomfort Index DI)، انجام شد.
در مدارس و محیط های آموزشی به خصوص در مناطق گرمسیری مانند استان قم، برای افزایش سطح آسایش دمایی که ارتباط مستقیم با کیفیت عملکرد فراگیران دارد، انجام اصلاحات مناسب، ضروری است.
این مطالعه به صورت توصیفی مقطعی در سال 1392 در یک صد و پانزده کلاس مدرسه ابتدایی در استان قم انجام شد. رطوبت نسبی با استفاده از رطوبت سنج Casella و دمای هوا با استفاده از دما سنج جیوه ای در پنج نقطه از هر کلاس در ارتفاع یک متری از سطح زمین اندازه گیری شد.
اندازه گیری ها بین ساعت 9 تا 15 و در فصل بهار انجام و شاخص عدم آسایش دمایی برای هر کلاس محاسبه شد. نتایج نشان داد میانگین (انحراف معیار) دما برابر با (2/84) 27/42 درجه سانتی گراد، میانگین (انحراف معیار) رطوبت نسبی (7/43) 30/4 درصد و میانگین DI (1/72) 22/46 بود.
اندازه به دست آمده برای DI در 17/4 درصد کلاس ها کمتر از 21، در 60 درصد کلاس ها در محدوده 21 تا 24 و در 22/6 درصد کلاس ها در محدوده 24 تا 27 درجه سانتی گراد بود. بر اساس نتایج تنها در 17/4 درصد از کلاس ها شرایط آسایش دمایی برای تمامی دانش آموزان مطلوب است.
بر اساس راهنمای ارائه شده در شاخص DI، در شرایط موجود انتظار می رود در 60 درصد کلاس ها کمتر از 50 درصد و در 6/22 درصد کلاس ها بیش از 50 درصد دانش آموزان احساس عدم آسایش دمایی داشته باشند.
به این ترتیب پژوهشگران این گونه نتیجه گیری کردند که در مدارس و محیط های آموزشی به خصوص در مناطق گرمسیری مانند استان قم، برای افزایش سطح آسایش دمایی که ارتباط مستقیم با کیفیت عملکرد فراگیران دارد، انجام اصلاحات مناسب، ضروری است.
منبع: محسن مهدی نیا، مهدی اسدی قالهری، سیامک محبی، رجبعلی حکم آبادی، 1394. بررسی آسایش دمایی در کلاس های درس مدارس ابتدایی استان قم، مجله پایش، سال چهاردهم، شماره 6 (پیاپی 94).