اردک ماهی (Esox lucius) یک گونه آب شیرین است که متعلق به خانواده Esocidae است. این گونه گوشتخوار بوده و از بی مهرگان و ماهیان تغذیه می کند. مورفولوژی روده ماهیان برای درک فیزیولوژی گوارش، تشخیص بیماریهای روده ای و فرمولاسیون مواد غذایی بسیار سودمند است. به همین دلیل نیز به تازگی مطالعه ای به منظور بررسی خصوصیات آناتومیکی، یافت شناسی و هیستومورفومتری روده اردک ماهی صورت گرفته است.
نتایج حاصل از این مطالعه، یک نوع سازگاری این گونه با عادت غذایی را نشان می دهد که منجربه حفاظت روده و افزایش مراحل جذب می شود.
در این مطالعه از تعداد 5 روده اردک ماهی استفاده شد. بعد از بررسی آناتومیکی، نمونه های بافت شناسی برداشت و در فرمالین 10٪ ثابت سازی شد و پس از پاساژ بافتی، رنگ آمیزی مقاطع به کمک هماتوکسیلین ائوزین و تری کروم ماسون صورت گرفت
بررسی آناتومیکی، روده کوتاه اردک ماهی نشانه هایی را در خود داشت که از خصوصیات ماهیان گوشتخوار محسوب می شدند. مطالعه بافت شناسی نشان داد که جدار روده اردک ماهی از لایه های مخاطی، زیر مخاطی، عضلانی وسروزی تشکیل شده است. البته عضله مخاطی در جدار روده مشاهده نشد ولی لایه متراکم مابین لایه های مخاطی و زیرمخاطی دیده شد.
نتایج هیستومورفومتری سه قسمت قدامی، میانی و خلفی روده اردک ماهی را از هم تفکیک کرد. بیشترین ارتفاع چین های مخاطی در روده قدامی بواسطه نقش آن در جذب مواد غذایی مشاهده شد. ارتفاع چین های مخاطی نیز با نزدیک شدن به طرف روده خلفی کاهش می یافت. لایه عضلانی در روده قدامی ضخیم تر بوده و ضخامت لایه عضلانی حلقوی از لایه عضلانی طولی در سراسر طول روده ضخیم تر بوده است. هم چنین دانشمندان دریافتند که روده خلفی نسبت به سایر قسمت های روده دارای تعداد بیشتری از سلول های جامی جهت حذف مواد غیرقابل جذب بوده است.
نتایج حاصل از این مطالعه، یک نوع سازگاری این گونه با عادت غذایی را نشان می دهد که منجربه حفاظت روده و افزایش مراحل جذب می شود و به این ترتیب این ماهی خاص می تواند دارای ساختار ویژه زیستی خود باشد.
منبع: جواد صادقی نژاد، ریحانه هوشمند عباسی، الهه هوشمند عباسی، زهرا بلوکی، 1394، مطالعه آناتومی، هیستولوژی و هیستومورفومتری روده اردک ماهی (Esox lucius). مجله تحقیقات دامپزشکی، سال نهم، شماره 3