به تازگی مطالعه ای در راستای رسیدگی به منابع طبیعی بومی ایران و با هدف تعیین غلظت برخی عناصر غذایی در خاک و گیاهان در سه طبقه ارتفاعی (1500، 2200 و 3000 متری) و دو مرحله زیست گرد گل دهی و شروع بذر دهی در مراتع شمال سبلان انجام شده است.
در هر سه رویشگاه ارتفاعی غلظت عناصر پرنیاز در مرحله شروع بذردهی بالاتر از مرحله گلدهی بود. در مقابل، عناصر کم نیاز در هر سه منطقه ارتفاعی در مرحله گلدهی غلظت های بالاتری نسبت به شروع بذردهی داشتند
در فرایند این پژوهش، نمونه های خاک از عمق 20 سانتی متری و نمونه های گیاه از سطح پلات های 1×1 متری به تعداد 10 پلات جمع آوری شد. پس از آماده سازی نمونه ها، غلظت عناصر معدنی کلسیم، فسفر، سدیم، پتاسیم، آهن، مس، روی و منگنز با استفاده از دستگاه های اسپکتروفتومتر جذب اتمی و فلیم فتومتر تعیین شد.
داده ها با نرم افزار SAS9.1 و رویه مدل عمومی خطی در قالب طرح کاملاً تصادفی تجزیه و تحلیل شد. نتایج نشان داد ارتفاع بر غلظت کلسیم، آهن، مس، روی و منگنز خاک و فسفر، سدیم، پتاسیم، منیزیم، مس و منگنز گیاهان در طبقات ارتفاعی اثر معنی داری دارد.
فصل رویشی بر کلیه عناصر به جز کلسیم در گیاهان اثر معنی داری داشت. هم چنین نتایج نشان داد در هر سه رویشگاه ارتفاعی غلظت عناصر پرنیاز در مرحله شروع بذردهی بالاتر از مرحله گلدهی بود. در مقابل، عناصر کم نیاز در هر سه منطقه ارتفاعی در مرحله گلدهی غلظت های بالاتری نسبت به شروع بذردهی داشتند. اثر متقابل ارتفاع و مرحله رشد نیز به جز کلسیم در ارتباط با سایر عناصر معنی دار بود.
منبع: رقیه ولی زاده یونجالی، فرزاد میرزائی آقجه قشلاق، اردوان قربانی، 1394، مقایسه عناصر غذایی خاک و گیاهان مرتعی بر اساس طبقات ارتفاعی و مراحل زیست گرد در دامنه های شمالی سبلان. فصلنامه علوم و فنون کشاورزی و منابع طبیعی، علوم آب و خاک، سال نوزدهم، شماره 3 (پیاپی 73).