در سال های اخیر، برای دستیابی به تولید پایدار محصولات کشاورزی به ویژه گیاهان دارویی، توجه به استفاده از نهاده های بوم سازگار مورد تاکید قرار گرفته است. به منظور بررسی اثر مقادیر سوپر جاذب و محلول پاشی اسید هیومیک بر برخی خصوصیات کمی ریحان (Ocimum basilicum L.)، آزمایشی به صورت کرت های خردشده نواری در قالب طرح پایه بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد در سال زراعی 92-1391 انجام شد.
به طور کلی، کاربرد 40 کیلوگرم در هکتار سوپر جاذب رطوبت به همراه محلول پاشی اسیدهیومیک در شرایط کم آبیاری، ضمن بهبود نسبی ویژگی های کمی گیاه، نقش موثری در کاهش اثرات مخرب ناشی از کم آبی و ثبات عملکرد گیاه در شرایط تنش رطوبتی داشت
عوامل آزمایشی شامل سه سطح مختلف سوپر جاذب رطوبت (صفر، 40 و 80 کیلوگرم در هکتار) به عنوان عامل کرت اصلی، دو سطح اسید هیومیک (صفر و 3 کیلوگرم در هکتار) به عنوان عامل کرت فرعی و دو سطح آبیاری (دور آبیاری 5 و 10 روز) به عنوان عامل کرت نواری بودند. صفات مورد بررسی شامل تعداد و وزن بذر در بوته، ارتفاع بوته، تعداد شاخه فرعی در بوته، عملکرد بذر، عملکرد بیولوژیک و شاخص برداشت بودند.
نتایج آزمایش نشان داد که برهمکنش سوپر جاذب رطوبت و اسیدهیومیک بر عملکرد بذر معنی دار بود (p≤ 0.05)، به طوری که بیشترین مقدار عملکرد بذر (8/ 2638 کیلوگرم در هکتار) در تیمار 40 کیلوگرم در هکتار سوپر جاذب و بدون اسید هیومیک به دست آمد. در بررسی اثرات متقابل سوپر جاذب و مدار آبیاری مشاهده شد که در تمامی سطوح سوپر جاذب مورد مطالعه، عملکرد ماده خشک در مدار آبیاری 5 روز بیشتر از مدار آبیاری 10 روز بود، به طوری که در مدار آبیاری 5 روز، سطوح صفر، 40 و 80 کیلوگرم در هکتار سوپر جاذب به ترتیب منجر به افزایش 13، 50 و 17 درصدی عملکرد ماده خشک نسبت به مدار آبیاری 10 روز شدند.
تعداد بذر در بوته به طور معنی داری تحت تاثیر برهمکنش اسیدهیومیک و مدار آبیاری قرار گرفت، به طوری که محلول پاشی اسیدهیومیک در مدار آبیاری 10 روز، افزایش 26 درصدی تعداد بذر در بوته را در مقایسه با شاهد به همراه داشت. اثر متقابل سه گانه سوپر جاذب، اسیدهیومیک و مدار آبیاری تاثیر معنی داری بر تعداد شاخه فرعی در بوته داشت، به طوری که در مدار آبیاری 5 روز، در هر دو شرایط کاربرد و عدم کاربرد اسید هیومیک، بیشترین تعداد شاخه فرعی در بوته در سطح 40 کیلوگرم در هکتار سوپر جاذب مشاهده شد.
به طور کلی، کاربرد 40 کیلوگرم در هکتار سوپر جاذب رطوبت به همراه محلول پاشی اسیدهیومیک در شرایط کم آبیاری، ضمن بهبود نسبی ویژگی های کمی گیاه، نقش موثری در کاهش اثرات مخرب ناشی از کم آبی و ثبات عملکرد گیاه در شرایط تنش رطوبتی داشت.
منبع: محسن جهان، شیوا قلعه نویی، امین خاموشی، محمد بهزاد امیری، 1394، بررسی ویژگی های اگرواکولوژیکی ریحان (Ocimum basilicum L.) تحت تاثیر کاربرد سوپر جاذب رطوبت، اسیدهیومیک و دورهای آبیاری. نشریه علوم باغبانی، سال بیست و نهم، شماره 2.