هدف پژوهشی که به تازگی توسط محققان ایرانی به انجام رسیده است، پاسخ گویی به این مسائله است که روایت چگونه شکل می گیرد؛ چگونه کار می کند؛ چگونه وضعیت سلامت و بیماری را توضیح می دهد و چگونه و بر اساس چه مکانیزمی قادر به پیش بینی و کنترل وضعیت انسانی می شود و در پایان هدف پاسخگویی به این پرسش است که چگونه روایت واقعیت را می سازد.
زبان مسائله و موضوعی است که در فرایند گفتگو و در بستر گفتمانی شکل می گیرد و در جهان سوم مستقر می شود. روایت ها به شکل گفتگویی سامان پیدا می کنند و به شکل دادن خویشتن روایتی کمک می رسانند.
پژوهش انجام شده در چارچوب تحلیلی نظری و بر اساس بررسی استدلالی و استنباطی مبتنی بر تحلیل گفتمان نظری سازمان دهی شده است. تحلیل گفتمان به منزله روش پژوهش کیفی متن را مورد واکاوی قرار می دهد. متن در ادبیات مزبور هم یک متن نوشتاری می تواند باشد، هم یک نظریه و هم یک واقعیت اجتماعی.
زبان را می توان از دو راه بررسی کرد؛ در مطالعه «هم زمانی»، زبان در یک مقطع زمانی واحد و در یک وضعیت خاص بدون در نظر گرفتن زمان، بررسی می شود و در مطالعه «در زمانی»، تحول زبان در طول زمان، مطالعه می شود. روایت در جریان ساختارهای هم نشینی و جانشینی (حرکت همزمانی و درزمانی زبان) شکل می گیرد.
این جریان وابسته به زبان و گفتگویی دو جانبه است؛ روایت به زبان در می آید و در جریان گفتگو انسجام پیدا می کند و یکپارچه می شود. روایت مسائله برون ذهنی (جهان اول)، چنان که واقع گرایان روایتی می گویند و نیز موضوعی درون ذهنی (جهان دوم)، چنان که رویکردهای پسامدرن و بر ساخت گرا می گویند، نیست. زبان مسائله و موضوعی است که در فرایند گفتگو و در بستر گفتمانی شکل می گیرد و در جهان سوم مستقر می شود. روایت ها به شکل گفتگویی سامان پیدا می کنند و به شکل دادن خویشتن روایتی کمک می رسانند.
منبع: حسین اسکندری، 1394، روایت ها چگونه واقعیت را می سازند؟ فصلنامه مطالعات روانشناسی بالینی، سال پنجم، شماره 19.