ترکیبات فنلی جزو سمی ترین آلاینده های محیط زیست به شمار می آیند؛ بنابراین، وجود این ترکیبات در پساب های صنعتی مشکل بزرگی محسوب می شود. تجزیه زیستی فنل روشی است که می تواند جایگزین روش های فیزیکی- شیمیایی مرسوم شود. هدف از تحقیقات جدید که توسط متخصصان داخلی انجام شده است، جداسازی میکروارگانیسم های نمک- قلیادوست تجزیه کننده فنل به منظور حذف این ترکیب از پساب های صنعتی با شرایط شور و قلیایی است.
برای انجام این تحقیق ابتدا نمونه برداری از خاک و آب های آلوده به ترکیبات نفتی انجام شد. بعد از غنی سازی نمونه ها در محیط پایه معدنی دارای فنل به عنوان تنها منبع کربن و انرژی، کنسرسیوم میکروبی به دست آمده خالص سازی شد. سویه های تجزیه کننده فنل شناسایی مولکولی شدند. بهترین سویه انتخاب و شرایط رشد آن در حضور فنل بهینه سازی شد.
در نتیجه این فرایند، سه سویه تجزیه کننده فنل متعلق به جنس های باکتریایی Halomonas، Janibacter و Pseudomonas از نمونه های آب مخزن جداسازی و شناسایی شدند. در این میان سویه YF3 با 92/ 98 درصد شباهت به Janibacter cremeus به علت سرعت رشد بالاتر در محیط پایه معدنی دارای فنل به عنوان سویه برتر شناسایی شد. این سویه کوکوس گرم مثبت با محدوده تحمل سدیم کلراید 1 تا 10 درصد و بهینه غلظت 5 درصد است.
به این ترتیب دانشمندان دریافتند که YF3 قادر به رشد در شرایط قلیایی با اسیدتیه 5/9 و بهینه غلظت فنل 400 میلی گرم بر لیتر است. بیش ترین رشد این سویه در دمای 30 درجه سانتی گراد و در حضور نمک سدیم نیترات به عنوان منبع نیتروژن است. دامنه تحمل شرایط سخت برای این سویه نمک- قلیادوست از نظر اسیدیته و غلظت فنل به ترتیب 5/6 تا 5/9 و 1000 میلی گرم بر لیتر بود که نشان دهنده پتانسیل بالای این سویه اکستریموفیل، در حذف فنل است و می تواند به عنوان سویه ای کاربردی در حذف ترکیبات فنلی از پساب های شور و قلیایی استفاده شود.
منبع: نرگس ابویسانی، محمد علی آموزگار، سیدمحمدمهدی دستغیب، 1394، جداسازی و شناسایی باکتری های نمک- قلیادوست تجزیه کننده فنل و ارزیابی عملکرد آنها. فصلنامه زیست شناسی میکروارگانیسم ها، سال چهارم، شماره 14.