این بنا با نام پیر آغوس یا پیر ناقوس و یا پیر بابا مسافر نیز خوانده می شده است . در کتاب تذکره الاولیا یا مزارات کرمان تالیف محرابی کرمانی که در نیمه اول قرن دهم ه.ق. نوشته شده، ذکری از محله آقوس و بناهای مهم آن آمده است . مقبره پیر بابا مسافر در انتهاغی خیابان طالقانی ، میدان بسیج ، خیابان باغ شهر داری شهر شهداد ، 60 کیلومتری شهر کرمان قرار گرفته است .
در مجاورت بقعه مسجدی وجود دارد که محرابی با تزیینات عالی از آن باقی مانده است. با توجه به سنگ بنا و نوشته مزارهای کرمان، این بنا از ساخته های قرن هفتم هجری قمری است ولی در مورد شخص مدفون در آن هیچ کتیبه یا سنگ نبشته ای یافت نشده است و برای مشخص شدن این موضوع تنها می توان به مستندات تاریخی تکیه کرد .
گویند که در زمان های گذشته گذشته در مجاورت بقعه مسجدی وجود داشته است که محرابی با تزئینات عالی در آن کار شده بود. با توجه به سبک بنا و استناد به کتاب مزارهای کرمان این بنا از ساخته های سده هفتم هجری قمری است ولی در مورد شخص مدفون شده در آن اطلاع دقیقی در دست نیست .
در کتاب " تذکره الاولیا " یا " مزارات کرمان " تالیف محرابی کرمان که در نیمه اول قرن دهم هجری قمری نوشته شده ، ذکری از محله آغوس و بناهای مهم آن شده است . در کتاب مذکور از شخصی به نام بابا مسافر کنجی یاد شده که به طور ناشناس به خبیص ( شهداد ) آمده و سال ها در زیر چنار کهنسالی زندگی می کرده که نزدیک مسجد ، خانقاه و حمام بوده است و نیز اشاره شده که قبر بابا مسافر در زیر گنبدی در اندرون خانقاهی که حضرت خواجه اختیار الدین عبدالقادر در کرمان آن را احداث کرده ، قرار دارد . این روایت تاریخی را می توان تنها روایت مستند در مورد هویت شخص مدفون در مقبره دانست .
قسمت اعظم بنا شامل دیواره های حیاط، ورودی و اتاق گنبددار است که شاید مرکز اصلی در خانقاه بعدها به صورت مقبره پیر بابا مسافر در آمده است .
در کتاب مذکور از شخصی به نام بابا مسافر کنجی یاد شده که به طور ناشناس به خبیص ( شهداد ) آمده و سالها در زیر چنار کهنسالی می زیسته که نزدیک مسجد خانقاه و حمام بوده است و نیز اشاره شده که قبر بابا مسافر در زیر گنبدی در اندرون خانقاهی که حضرت خواجه اختیار الدین عبدالقادر کرمانی آن را احداث کرده، قرار دارد.
آن چه امروزه از مقبره پیر بابا مسافر باقی مانده شامل دیوارهای حیاط ، ورودی و گنبدخانه یا اتاق مقبره است . در این بنا سه اتاق در امتداد هم وجود دارند که در سمت غرب اتاق اول ، فرورفتگی محراب مانندی به چشم می خورد که رو به روی آن مدخلی وجود داشته که در حال حاضر مسدود است . این اتاق توسط چهار فیلپوش از چهار ضلعی به هشت ضلعی تبدیل می شود . در هر دیواره در طرفین ورودی ها محراب و دو طاقچه بر روی دیوارها کار گذاشته شده است.
فضای اتاق های اول و دوم مشابه هم هستند و اتاق سوم یا اتاق مقبره دارای محراب با تزئین مقرنس گچی است که در قسمت پائین محراب آثار تزئینات آجر و کاشی دیده می شود.
رو به روی محراب سکوی قبر که از لاشه سنگ ساخته شده ، وجود دارد. اتاق مقبره از کف به ازتفاع 130 سانتیمتر تزئینات آجر و کاشی مشهود است ، به این صورت که در مرکز آجرهای شش ضلعی قرار گرفته که با نواری از کاشی های سیاه و فیروزه ای رنگ در قسمت جانبی محراب ، و طلایی در قسمت رو به روی محراب احاطه شده است. اتاق های اول و دوم دارای سقف هستند اما اتاق مقبره فاقد سقف است .
بنا از بیرون دارای تزئینات خاصی نبوده و نمای کلی بنا با آجر کار شده است که به دلیل مرور زمان بخش های زیادی از ان تخریب شده و در حال حاضر تنها سه اتاق آن باقی مانده است . در قسمت شرقی و غربی مقبره بقایای سازه های تخریب شده ، به چشم می خورد که نشان می دهد بنای فوق در گذشته دارای بخش های بیشتری بوده و برای مشخص شدن پلان آن نیاز به پی گردی است . ضلع جنوبی دیواره های قسمت شرقی مرمت شده و قسمت پائین جدید است .
بنای پیر بابا مسافر در تاریخ 1/1/1345 به شماره 531 در فهرست بناهای تاریخی ایران به ثبت رسیده است .
گزارش تصویری و تحلیل فنی : احسان محمدحسینی