به گزارش سینا پرس؛ انجمن ترویج علم ایران در سری نشست های خود به مناسبت هفته ترویج علم، در برنامه زنده اینستاگرامی، به جایگاه سرگرمی در ترویج علم پرداخت. در این بحث و گفت و گو سیاوش صفاریان پور، برنامه ساز و مروج علم به میزبانی بهاره صفوی روزنامه نگار علم ، اهمیت رسانه ها و تلفیق سرگرمی با موضوع ترویج علم را مورد بررسی قرار داد.
صفاریان پور گفت: به طور کلی جذب مخاطب برای علم فرایند دشواری است از سوی دیگر اقناع مخاطبان خاص علم هم راه سختی است بنابراین باید گفت ترویج علم دارای پیچ و خم هایی است که به طور قطع باید با ابزار علم هم از آن ها عبور کرد.
وی در ادامه با اشاره به اهمیت جداسازی ترویج علم با زردگرایی گفت: آنجایی یک موضوع علمی زرد می شود که مروجان یا روزنامه نگاران علم از آن وفاداری به مفهوم علم فاصله بگیرند. اگر فردی بخواهد برای جلب مخاطب هر کاری کند، احتمال اینکه محتوای زرد ارائه بدهد زیاد خواهد بود. اصلی ترین عاملی که از زرد شدن یک محتوای علمی می کاهد فردی است که به عنوان مروج علم شناخته می شود.
وی افزود: یک مروج علم باید مخاطبان خود را خوب بشناسد درست است که باید سرگرم کننده باشد اما باید مرز میان سرگرمی و زرد شدن محتوا از سوی مروج علم رعایت شود و این به هوشمندی افراد بستگی دارد. البته برخی معتقدند زرد بودن محتوا بد نیست و این به تعریف افراد از زرد بودن یک محتوای علمی بستگی دارد.
صفاریان پور گفت: اصولا سرگرمی یک مهارت است مانند جوک گفتن. وارد شدن به یک عرصه که ماهیت سرگرمی دارد که در آن روایت گری هم موجود است و اتفاقا در آن مایه های دراماتیکی هم جاریست، خواسته یا ناخواسته ما را می تواند به سبک و سیاقی که مخاطب پسند باشد نزدیک کند. اصولا هر مروج علم در هر رسانه ای باید از خود بپرسد که چرا مخاطب باید او را دنبال کند؟
به گفته این مروج علم، وقتی ما وارد یک رسانه می شویم باید توجه داشته باشیم که بخش جدی هدفی که مخاطب را نگهداشته است خاصیت سرگرمی آن است و نایده گرفتن آن تنها به از دست دادن مخاطب منجر می شود و وسعت مخاطبان کمتر می شود.
وی ادامه داد: در دنیایی که آدم ها پست اینستاگرام می بینند یا توییتر می خوانند و در اکوسیستم شبکه های اجتماعی نفس می کشند ما خواسته یا نا خواسته باید باور کنیم که افراد خیلی زود حوصله اشان سر می رود برای اینکه این اتفاق نیفتد مروجان علم باید مانند معرکه گیرهایی عمل کنند که مخاطبان خود را تا انتها همراه داشته باشند. درست مانند نقالان در قهوه خوانه ها در دوران قدیم. بنابراین یکی از ابزارهای ما سرگرمی است؛ البته پارامترهای دیگری هم وجود دارد مانند انتخاب موضوع یا رویدادهای روز و غیره.
این برنامه ساز علمی درباره اهمیت نوع رسانه ها در ترویج علم گفت: در واقع تکلیف مروج علم را نوع رسانه ای که می خواهد در آن به ترویج علم بپردازد مشخص می کند . این امر باعث می شود توازن ارائه علم و سرگرمی به خوبی حفظ شود البته باید گفت این امر به زمان هم بستگی دارد در واقع باید دید در آن شرایط جامعه چه برهه ای از تاریخ خود را سپری می کند.
به گفته صفاریان پور، تولید محتوا مانند آشپزی است یک بخش آن بر اساس ذائقه عمومی است اما اصول خاص خود را هم دارد. یکی از انتقادهایی که می توان به فضای ترویج علمی کشور کرد این است که عموم مردم ایران هنوز به اینکه استاد دانشگاهی در رسانه مشغول انجام دادن یک آزمایش علمی است، عادت نکرده اند و جامعه علمی ما هم عادتی به این جریان ندارند.
صفاریان پور در ادامه تشریح کرد: اصلی ترین بحثی که راجع به ترویج علم وجود دارد و تفاوت آن با کلاس درس این است که مصرف کننده پیام مجبور نیست که شما را ببیند یا به شما گوش دهد، بنابراین شما باید او را قانع کنید تا آخر بحث شما بنشیند. اینجاست که باید به نفع ذائقه عموم به تولید محتوای علمی پرداخت.
گزارش:مهتاب دمیرچی