مهم‌ترین رویدادهای نجومی سال 94

-مهم‌ترین-رویدادهای-نجومی-سال-94
کد خبر : 5185

خیلی‌ها معتقدند منجمان پیشگوهای خوبی هستند و با تعیین طالع سعد و نحس ایام به برنامه‌ریزی بهتر زندگی کمک می‌کنند. البته منجمان امروزی که با قوانین علوم تجربی به بررسی ستارگان می‌پردازند اصولا با پیشگویی میانه خوبی ندارند. اینها بیشتر اهل پیش‌بینی وقایع نجومی با توجه به الگوریتم ریاضی جابه‌جایی ماه و سیاره‌ها و دنباله‌دارها در آسمان هستند.

خیلی از برنامه نویس ها با این الگوریتم ها نرم افزار نجومی طراحی کرده اند و با این شیوه نه تنها دقت پیش بینی را تا کسری از ثانیه بالا برده اند، بلکه کار منجم ها را نیز برای پیش بینی وقایع نجومی پیش رو تا حد زیادی آسان کرده اند. برای نمونه می توانید اپلیکیشن های Star Chart یا Star Walk را از فروشگاه های اینترنتی عرضه کننده اپلیکیشن ها به رایگان دریافت و روی گوشی یا تبلت تان نصب کنید تا ببینید چه وقایع نجومی را در سال 94 می توانید پیش بینی کنید.

اگر بخواهیم به طور خلاصه وقایع نجومی امسال را پیش بینی کنیم می توانیم عمده آنها را در شش دسته رویدادهای فضایی، گرفتگی های ماه و خورشید، اختفاها، مقارنه ها، بارش های شهابی و دنباله دارها بررسی کنیم.

رویدادهای فضایی

در میان رویدادهای فضایی سال 94، رسیدن فضاپیمای نیوهورایزنز (به معنی افق های نو) به خرده سیاره پلوتو در بیست وسوم تیر ماه را باید در صدر وقایع فضایی پیش رو دانست. این فضاپیما برای رسیدن به پلوتو حدود 5 / 9 سال در راه بوده است و حالا قرار است چهره ای از پلوتو را برای ما آشکار کند که هرگز با این سطح از جزئیات دیده نشده است. اما دومین ماموریت فضایی خبرساز امسال مربوط به اکتشافات فضاپیمای داون (به معنی سپیده دم) است. این فضاپیما اکنون در مدار خرده سیاره سرس در کمربند اصلی سیارک ها، بین مدار مریخ و مشتری قرار دارد و تا به امروز تصاویر جالب توجهی از این خرده سیاره به زمین ارسال کرده است.

دانشمندان ظن قوی مبنی بر وجود اقیانوسی از آب در زیر پوسته سرس دارند. سومین مأموریتی که به احتمال فراوان امسال بشدت خبرساز خواهد شد، همان ماجرای تعقیب و گریز فضاپیمای رزتا و دنباله دار 67 پی / چرایوموف ـ گرازمنکو است.

دانشمندان بسیار خوش بین هستند که با تغییر زاویه تابش خورشید نسبت به صفحه های دریافت انرژی خورشیدی کاوشگر فیله که اکنون در گوشه ای تاریک از سطح دنباله دار گیر کرده است، بتوانند اطلاعات هر چه بیشتری از دنیای رازآمیز دنباله دارها به دست آورند.

کسوف و خسوف

امسال خبری از کسوف نیست، اما قرار است شاهد دو خسوف یا ماه گرفتگی باشیم. اولی شنبه همین هفته اتفاق افتاد، ماه گرفتگی کلی به میزان پنج دقیقه بود که در آمریکا، آسیا (بجز غرب آسیا)، استرالیا و جنوبگان دیده شد. با این حال خسوف به صورت نیمسایه ای در بخش هایی از شرق ایران با طلوع ماه قابل تشخیص بود. به این صورت که با چشم غیرمسلح چیزی دیده نمی شد، اما از طریق عکاسی می شدآن را ثبت کرد.

اما دومین ماه گرفتگی کلی را ششم مهر خواهیم دید. در آن زمان خسوف کلی به میزان 72 دقیقه در مرکز و غرب آسیا، اروپا، آفریقا و آمریکا دیده می شود. کل مراحل خسوف از ساعت 3 و 41 دقیقه تا ساعت 8 و 52 دقیقه قابل مشاهده است که بخش های پایانی آن به علت طلوع خورشید در ایران قابل رؤیت نخواهد بود.

دنباله دارها

دنباله دارها و درخشش آنها از جمله مواردی است که به دشواری قابل پیش بینی است. هر زمان امکان دارد با نزدیک شدن یک دنباله دار به خورشید خیلی بیشتر از پیش بینی ها پرنور شود، یا در آن سطحی که پیش بینی شده بود ندرخشد. با این حال منجم ها از الان پیش بینی کرده اند که امسال دو دنباله دار تا حد زیادی پرنور می شوند و در صدر اخبار نجومی جای خواهند گرفت. اولین مورد مربوط به دنباله دار پن استارز (C/2014 PANSTARRS) است که پیش بینی می شود تا شانزدهم تیر آن قدر پرنور شود که با چشم غیرمسلح نیز قابل رؤیت باشد. دومی هم دنباله دار کاتالینا (C/2013 US10 Catalina) است که پیش بینی شده تا سوم آذر به حد قابل رویت با چشم غیرمسلح برسد. بدیهی است، این دو نماهای بسیار جالب توجهی از پشت تلسکوپ خواهند شد و سوژه خوبی برای عکاسان نجومی خواهند بود. با این حال باید صبر کرد و دید که چقدر بر طبق پیش بینی این دو دنباله دار پرنور و خبرساز خواهند شد.

 

بارش های شهابی

تماشای شهاب ها و بارش های شهابی به دو علت طرفدارهای زیادی دارد: اول این که برای دیدن شهاب ها و بارش های شهابی نیاز به داشتن هیچ ابزار خاصی نیست. دوم به ویژگی خود شهاب ها برمی گردد که تماشایش جذابیت خاص خود را دارد. امسال در بامداد بیست ودوم مرداد، شهاب های بارش برساوشی به بیشترین تعداد خود در آسمان می رسند و در صورتی که آلودگی نوری و غبار در آسمان نباشد، حوالی صبح می توان نزدیک به 100 شهاب در هر ساعت در آسمان مشاهده کرد.

دومین بارش شهابی مطلوب نیز در بیست و سوم آذر رخ می دهد که به بارش شهابی جوزایی موسوم است. در این بارش هم اگر شرایط آسمان مطلوب و تاریک باشد، در شامگاه می توان حدود 120 شهاب در هر ساعت دید.

جذاب ترین مقارنه ها

مقارنه ها از رایج ترین پدیده های نجومی است که به دفعات در طول سال تکرار می شود. به طور کلی وقتی دو جرم آسمانی که دست کم یک پای آن ماه و سیاره ها باشند در کنار یکدیگر قرار می گیرند، پدیده مقارنه (به معنی قِران و همنشینی) شکل می گیرد. در این بین هر چه دو جرم مزبور به یکدیگر نزدیک تر باشند، منظره ای که ناظر زمینی مشاهده می کند جذاب تر بوده و سوژه بسیار مناسبی را بویژه برای عکاسی از آسمان شب ایجاد می کند. فاصله بین دو جرم آسمانی را بر حسب درجه بیان می کنند. به این ترتیب که اگر زاویه بین افق و بالای سر شما در آسمان 90 درجه باشد و اندازه قرص ماه یا خورشید هم در آسمان نیم درجه در نظر گرفته شود، در این صورت در مورد مقارنه ای که مثلا ماه و مریخ در فاصله دو درجه ای از یکدیگر قرار دارند می توان نتیجه گرفت که در آن زمان فاصله بین ماه و مریخ، چهار برابر قرص ماه است. فهرستی از جذاب ترین مقارنه های امسال در جدول زیر آمده است. می توانید این روزها و ساعتشان را در تقویم علامت بزنید تا در روز موعود این مقارنه ها را در آسمان ببینید و از تماشای آنها لذت ببرید.

اختفاها

یکی از جذاب ترین پدیده های نجومی که شاید کمتر با آن آشنا باشید «اختفاها» هستند. اختفا پدیده ای است که طی آن یک جرم نجومی دوردست (معمولا یک ستاره) در پس ماه یا سیاره ها یا سیارک ها که اجرام متحرک در آسمان شب هستند برای چند ثانیه یا دقایقی پنهان می شود. زمان سنجی آغاز مخفی شدن و پدیدار شدن دوباره یک ستاره دوردست از پس ماه، به طور غیرمستقیم اطلاعات جالب توجهی در اختیار اخترشناسان قرار می دهد.

امسال نیز اختفاهای متعددی را پیش رو خواهیم داشت، اما در بین همه آنها، در یک رویداد جالب توجه که علت آن به وضع زاویه مدار ماه در سال 94 بر می گردد، شاهد اختفاهای متعدد ماه و ستاره دبران در صورت فلکی ثور در 5 فروردین، 18مرداد، 2 دی و 24 اسفند خواهیم بود. در بقیه ماه ها نیز مقارنه ماه و دبران هنگام گذر ماه از برج ثور و از کنار این ستاره درخشان را شاهد خواهیم بود. این پدیده قطعا توجه بسیاری از مردم را به رویدادهای نجومی آسمان شب جلب خواهد کرد.

منبع:جام جم آنلاین

 

تاریخ

زمان

مقارنه میان

جدایی زاویهای (درجه)

1اردیبهشت

شامگاه

ماه و ستاره دَبَران

0.5

23 خرداد

شامگاه

سیاره زهره و خوشه باز کندوی عسل

0.8

25 خرداد

صبحگاه

مقارنه هلال ماه و عطارد

0.7

تیر

شامگاه

سیاره زهره و سیاره مشتری

0.4

25 تیر

صبحگاه

سیاره عطارد و سیاره مریخ

0.2

16 امرداد

شامگاه

سیاره عطارد و سیاره مشتری

0.8

26 مهر

بامداد

سیاره مریخ و سیاره مشتری

0.4

آبان

صبحگاه

سیاره زهره و سیاره مشتری

1

12 آبان

صبحگاه

سیاره زهره و سیاره مریخ

0.7

15 آذر

بامداد

ماه و سیاره مریخ

0.4

19 دی

صبحگاه

سیاره زهره و سیاره زحل

0.1

30 دی

بامداد

ماه و ستاره دَبَران

2.5