از دید مجله تایمز؛

برترین نوآوری‌های پزشکی سال ۲۰۲۰

برترین-نوآوری‌های-پزشکی-سال-۲۰۲۰-
کد خبر : 111083
مجله تایمز در گزارشی با بررسی برترین نوآوری‌های پزشکی سال ۲۰۲۰ تاکید کرد: تمرکز جامعه بهداشتی و پزشکی در یک سال گذشته بر مکانیسم انتشار و انتقال ویروس جدید کرونا و ساخت واکسن آن بود؛ با این حال شاهد پیشرفت چشمگیری در سایر زمینه‌های پزشکی بودیم.

درمان دیابت با سلول بنیادی، ارتباط با مغز با استفاده از یک مچ‌بند، تولید قلب دیجیتال سه‌بعدی و تشخیص سرطان با هوش مصنوعی تنها بخشی از نوآوری‌های پزشکی سال ۲۰۲۰ میلادی به شمار می‌آیند.

تحویل تجهیزات پزشکی با استفاده از پهپاد

شرکت پست UPS از ماه مارس یک برنامه آزمایشی موسوم به Flight Forward را آغاز کرده است که در آن از پهپادهای خودکار برای تحویل اقلام پزشکی مهم از جمله نمونه‌های خون یا بافت بین بخش‌های مختلف یک بیمارستان استفاده می‌شود. اداره هوانوردی فدرال آمریکا در ماه اکتبر مجوز توسعه این برنامه و استفاده از آن در ۲۰ بیمارستان آمریکا را در طول دو سال آینده صادر کرد.
انتظار می‌رود این برنامه و خدمات مشابه آن که توسط گوگل و شرکت‌های دیگر در سایر کشورها از جمله غنا و رواندا ارائه می‌شوند، در آینده نزدیک به یکی از مهم‌ترین بخش‌های زنجیره حمل و نقل تجهیزات و اقلام پزشکی در جهان تبدیل شوند.

درمان دیابت با سلول بنیادی

محققان دانشگاه هاروارد با استفاده از سلول‌های بنیادی توانستند سلول‌های بتای معیوب را با سلول‌هایی که قابلیت تولید انسولین را دارند، جایگزین کنند. این فناوری که  توسعه آن از ۱۰ سال قبل آغاز شد، از سال ۲۰۱۴ میلادی در قالب یک شرکت تجاری توسعه یافت و امسال این شرکت تجاری با قیمت ۹۵۰ میلیون دلار به تملک شرکت Vertex Pharmaceuticals  درآمد.
این شرکت ایمپلنت‌های کوچکی را تولید می‌کند که حاوی میلیون‌ها سلول بتا هستند.

این ایمپلنت‌ها امکان ورود و خروج گلوکز و انسولین را فراهم می‌کنند و مانع ورود سلول‌های ایمنی بدن می‌شوند. در صورتی که این فناوری در بدن انسان کارکردی مشابه بدن جانوران مورد آزمایش داشته باشد، ‌ احتمالا در دهه ۲۰۲۰ میلادی دیگر بیماری به نام دیابت وجود نخواهد داشت.
سلول‌های بتا، نوعی از سلول‌های پانکراس هستند که وظیفه اصلی آنها ترشح انسولین است.
دیابت به علت ناتوانی بدن در تولید یا مصرف انسولین بوجود می‌آید. انسولین هورمونی است که توسط سلول‌های بتا در  لوزالمعده تولید می‌شود و نقش آن استفاده از قند به عنوان عظیم‌ترین منبع انرژی بدن است.
بیش از ۴۲۵ میلیون نفر در سراسر جهان به دیابت مبتلا هستند؛ اکثر این آمار به دیابت نوع ۲ اختصاص دارد که به‌راحتی با فعالیت بدنی منظم و رژیم غذایی سالم قابل کنترل است.
در قاره آسیا بیش از ۲۳۰ میلیون نفر به دیابت مبتلا هستند. با توجه به شیوع چاقی و سازگاری سریع با سبک زندگی غربی در آسیا پیش‌بینی می‌شود تعداد افراد مبتلا به دیابت تا سال ۲۰۴۰ میلادی به بیش از ۳۵۵ میلیون نفر برسد.
ارتباط با مغز با استفاده از یک مچ‌بند
شرکت CTRL-Labs مچ‌بندی را ساخته است که وقتی شخص به انجام یک حرکت خاص فکر می‌کند، این مچ‌بند قابلیت تشخیص پالس‌های الکتریکی عبور کننده از نورون‌های حرکتی موجود در عضلات مچ دست را در واکنش به این افکار دارد. توسعه این فناوری در دهه ۲۰۲۰ میلادی امکان توسعه اشکال جدیدی از توانبخشی و دسترسی را برای بیماران بهبودیافته از سکته یا قطع عضو و همچنین بیماران مبتلا به پارکینسون، ام اس و سایر انواع بیماری‌های تخریب کننده سیستم اعصاب فراهم خواهد کرد.

تشخیص سرطان با هوش مصنوعی

محققان بخش سلامت گوگل در طول دو سال گذشته یک سیستم هوش مصنوعی توسعه دادند که کارکرد آن در تشخیص سرطان ریه بهتر از متخصصان رادیولوژی است.

این سیستم پس از آموزش با استفاده از ۴۵ هزار تصویر سی تی اسکن بیماران مبتلا به این نوع سرطان توانست موارد ابتلا به سرطان را با دقت ۵ درصد بالاتر از یک گروه ۶ نفره از متخصصان رادیولوژی تشخیص دهد و خطای آن در تشخیص اشتباه نیز ۱۱ درصد کمتر از متخصصان بود.
با توسعه این فناوری در سال ۲۰۲۰ میلادی علاوه بر افزایش دقت تشخیص سرطان ریه، از تعداد افرادی که هر ساله به دلیل تشخیص اشتباه متخصصان، تحت درمان‌های دشوار قرار می‌گیرند، به میزان قابل توجهی کاسته خواهد شد.
سرطان ریه، کشنده‌ترین نوع سرطان است و تعداد قربانیان آن از مجموع سرطان‌های سینه و پروستات بیشتر است. سالانه حدود ۱.۸ میلیون مورد سرطان ریه در سراسر جهان تشخیص داده می‌شود که از این میان ۱.۵ میلیون نفر جان خود را از دست می‌دهند. از هر چهار مرگ ناشی از سرطان، یک مورد به دلیل سرطان ریه است. مطالعات نشان می‌دهد تشخیص و درمان سریع بیماری موثرترین روش در افزایش طول عمر بیمار است.
سرطان ریه معمولا در افراد سالمند دیده می‌شود. از هر سه بیمار مبتلا به سرطان ریه، دو مورد بالای ۶۵ سال سن دارند و کمتر از دو درصد مبتلایان کمتر از ۴۵ سال سن دارند. میانگین سن مبتلایان ۷۰ سال است. از هر ۱۴ مرد، یک نفر به سرطان ریه مبتلا می‌شود و این آمار در میان زنان، یک از ۱۷ زن است.
تولید قلب دیجیتال سه‌بعدی
برای بسیاری از افراد مشکوک به بیماری‌های قلبی، استفاده از کاتتریزاسیون تهاجمی برای تشخیص انسداد یا تنگی عروق ضروری است.

کاتتریزاسیون قلب توسط یک لوله بلند، باریک و منعطف صورت می‌گیرد که از کشاله ران وارد شریان  شده و به سمت قلب هدایت می‌شود. پزشکان از این روش برای تشخیص و درمان استفاده می‌کنند.
 متخصصان باید از بین روش‌های موجود از جمله آنژیوپلاستی با بالون و استنت‌گذاری، بهترین شیوه را برای بهبود جریان خون شناسایی کنند.
شرکت HeartFlow مدل‌های سه‌بعدی اختصاصی از قلب افراد مشکوک به بیماری‌های قلبی تولید می‌کند که برای متخصصان امکان بزرگ نمایی بافت و چرخش قلب را در یک نمایشگر فراهم می‌کند. بدین ترتیب متخصصان می‌توانند مناسب‌ترین رویکرد را برای انجام اعمال جراحی تهاجمی انتخاب کنند.

با توسعه این فناوری در دهه ۲۰۲۰ میلادی می‌توان از عوارض جانبی این روش‌های تهاجی کاست و حتی در مواردی اساسا نیاز به انجام این اعمال را برطرف کرد.

منبع:ایرنا