کد خبر : 5677 چهارشنبه 26 فروردین 1394 - 22:56:00
تعویض-ریل-قطار-توسعه-فضایی-ایران

نگاهی به رویکرد دولت یازدهم در توسعه فناوری فضایی

تعویض ریل قطار توسعه فضایی ایران

حسن روحانی، رئیس دولت یازدهم پس از تقریبا یک‌سال تاخیر با دستور تشکیل مرکز ملی فضایی و بازگشت مجموعه‌های فضایی که در گذشته به نهاد ریاست جمهوری منتقل شده بودند، تغییرات برای توسعه فضایی ایران را آغاز کرد.

این اقدام البته با حاشیه های بسیاری نیز همراه شد و برخی با استناد به انحلال پژوهشگاه فضایی که پیامد تصمیم رئیس جمهور برای بازگشت مجموعه های فضایی به زادگاه های خود بود انتقادات شدیدی به آن وارد و اعلام کردند دولت تحت فشارهای خارجی تصمیم به کاهش فعالیت های فضایی ایران گرفته است. اما طولی نکشید که دولت با پرتاب ماهواره فجر پاسخ منتقدان را داد.

اولین اقدام دولت تدبیر و امید فرستادن یک ماهواره با ماموریتی کاربردی به مدار پایینی زمین بود . با توجه به اقدامات و گفته های مسئولان در دولت جدید می توان دریافت که حسن روحانی بیش از آن که به فکر نمایش و تبلیغات در موضوع فناوری فضایی باشد، به فکر استفاده کاربردی از این عرصه و همکاری با کشورهای دیگر است. این دیدگاه در گفته های اخیر فتح الله امی، رئیس جدید پژوهشگاه هوافضای وزارت علوم در جمع خبرنگاران مشهود است.

این پژوهشگاه، پیش از این پژوهشکده سامانه های فضانوردی نام داشت و بخشی از پژوهشگاه فضایی بود که زیر نظر سازمان فضایی ایران در نهاد ریاست جمهوری فعالیت می کرد و مجری اصلی پروژه فرستادن میمون ها به فضا بود که مهم ترین دستاوردهای دولت گذشته محسوب می شدند.

احیای پژوهشگاه هوافضا با نظر دولت

رئیس جدید پژوهشگاه فضایی ایران، شنبه بیست ودوم فروردین در اولین نشست خبری خود با رسانه ها خوشحالی از تغییرات ایجاد شده در بخش فضایی کشور بویژه الحاق پژوهشکده سامانه های فضانوردی به وزارت علوم و تغییرنام آن به پژوهشگاه هوافضا را پنهان نکرد و گفت: « سال 1382 شورای گسترش وزارت علوم، مجوز اصولی و در سال 84 مجوز قطعی ایجاد پژوهشگاه هوافضا را صادر کرده بود. ولی سال 90 با تنزل جایگاه این پژوهشگاه، این مرکز به عنوان پژوهشکده ادامه حیات داد.

به این ترتیب پژوهشکده هوافضا فقط در حوزه فضایی فعال بود و بخش های هوایی آن منحل اعلام شد و طی سه سال هیچ گونه فعالیت های هوایی در این پژوهشکده انجام نشد. چنین بود که اعضای هیات علمی این پژوهشگاه نسبت به اقدامات غیرقانونی صورت گرفته شکایت کردند و در دولت جدید وزارت علوم با پیگیری این شکایت نامه بر اساس مصوبات سال 82 و 84 با تصویب کارگروهی در هیات دولت، جایگاه سازمانی این پژوهشگاه به وزارت علوم برگردانده شد. همان طور که سازمان فضایی به وزارت ارتباطات واگذار شد.» فتح الله امی در حالی از اقدامات گذشته انتقاد می کند که مسئولان فضایی دولت پیشین می گویند ادغام مجموعه های فضایی و انتقال آنها به نهاد ریاست جمهوری را به منظور تقویت یکپارچگی و جایگاه بخش فضایی ایران انجام داده بودند.

غرش موتورهای فضایی ایران بلندتر می شود

فتح الله امی که اکنون به ریاست یکی از بازوهای توسعه فضایی در ایران منصوب شده است، یکی از مهم ترین اولویت های پژوهشگاه هوافضا را توسعه تحقیقات در زمینه موتورهای فضایی می داند. هر چند در حال حاضر توسعه ماهواره برها به عهده وزارت دفاع است، اما رئیس پژوهشگاه هوافضای ایران معتقد است نیازهای آینده فضایی ایران تحقیقات بیشتری را در زمینه توسعه موتورهای فضایی می طلبد.

وی در این باره گفت: «بر اساس سند جامع توسعه هوافضا تا سال 1404 ایران باید ماهواره 500 کیلویی خود را در مدار ژئو (36 هزار کیلومتری زمین) قرار دهد.» امی با اشاره به آخرین ماهواره پرتاب شده کشور یادآور شد: «ماهواره فجر که آخرین ماهواره پرتاب شده ایران است 50 کیلوگرم وزن داشته و برای رسیدن به وزن 500 کیلوگرم به نیروی رانش بالاتری نیاز خواهیم داشت که برای افزایش نیروی رانش باید به بخش موتورهای فضایی توجه شود و موتورهایی با توان بالا در کشور ساخته شود.» شایان ذکر است بنا به گفته رسانه ها در حال حاضر چند ماهواره دانشگاهی و غیردانشگاهی کشور از جمله ماهواره دانشگاه شریف و ماهواره ساخت دانشگاه امیرکبیر در انتظار پرتاب هستند.

هر چند این ماهواره ها نسبت به ماهواره های پیشین وزن چندان بالاتری ندارند، اما نسل آینده ماهواره های ایرانی اگر قرار باشد بنا به نظر رئیس جمهور با ماموریت های کاربردی طراحی شوند قطعا تا حد زیادی سنگین تر خواهند بود که همین امر بخوبی مورد توجه کارشناسان قرار گرفته است. علاوه بر این ماهواره های آینده ایران که ماهواره فجر را می توان اولین نمونه آنها دانست از موتورهای کوچکی بهره می برند که به کمک آنها قادر به انجام مانور در مدار زمین خواهند بود. به این ترتیب احتمالا توسعه این گونه موتورها نیز در دستور کار پژوهشگاه هوافضا قرار خواهد داشت.

میمون های فضانورد بین زمین و آسمان

پروژه اعزام موجود زنده به فضا از طرح هایی بود که هر چند در سند جامع توسعه هوافضای کشور به آن پرداخته شده، اما همواره مورد انتقاد بسیاری از کارشناسان بوده است. البته طرح هایی از این قبیل حتی در کشورهای پیشگام در عرصه فضا نیز همواره چالش برانگیز است و در حالی که عده ای آن را بی فایده و غیراقتصادی می دانند، عده ای دیگر آن را در توسعه فناوری بسیار موثر دانسته و از آن طرفداری می کنند.

فتح الله امی در خصوص نگاه دولت یازدهم به پروژه اعزام انسان به فضا به خبرنگاران چنین توضیح داد: «در جلسه ای از موضوع پرتاب موجود زنده به فضا دفاع کردم ولی در مناظره دیگری در سالروز فضایی کشور، با اختصاص کلیه اعتبارات به پرتاب انسان به فضا مخالفت کردم، زیرا موضوع پرتاب ماهواره بیش از اعزام انسان به فضا اهمیت دارد.» وی همچنین با تاکید بر این که در حال حاضر سرویس های تمام گوشی های تلفن همراه در کشور از طریق ماهواره های خارجی ارائه می شود و دولت بابت آن اجاره پرداخت می کند، گفت: «علاوه بر آن صدا و سیما نیز اجاره هایی برای استفاده از ماهواره های خارجی پرداخت می کند. از این رو ضرورت دارد نسبت به طراحی و ساخت و پرتاب ماهواره ها در کشور توجه ویژه صورت گیرد.»

با توجه به این اظهارات به نظر می رسد در دولت جدید فتیله پروژه اعزام انسان به فضا تا حد زیادی پایین کشیده شود هر چند این چراغ خاموش نخواهد شد.

احیای بخش هوایی پژوهشگاه هوافضا

سقوط هواپیمای ایران ۱۴۰ در سال گذشته دل خیلی ها را به درد آورد؛ از بازماندگان سانحه گرفته تا کارشناسانی که برای توسعه صنعت هوایی در کشور تلاش می کنند. رئیس پژوهشگاه هوافضا نیز با اشاره به این واقعه یکی از سیاست های اصلی خود را احیای بخش هوایی پژوهشگاه هوافضا دانست که با تبدیل شدن این پژوهشگاه به پژوهشکده سامانه های فضانوردی در دولت قبل تعطیل شده بود. امی مشکل هواپیمای ایران ۱۴۰ را موتور آن می داند که به عقیده وی با تعویض آن سرمایه گذاری انجام شده روی این هواپیما به بار خواهد نشست و دوباره شاهد پرواز این هواپیمای ملی خواهیم بود. به این ترتیب وی از ورود پژوهشگاه هوافضا به موضوع هواپیمای ایران ۱۴۰ خبر داد.

کمک به توسعه هوانوردی عمومی نیز توسط امی از محورهای دیگر فعالیت های پژوهشگاه هوافضا اعلام شد که به موجب آن خانواده ها می توانند از هواپیمای شخصی استفاده کنند و به این ترتیب ضمن بهبود وضع حمل و نقل در کشور، فرودگاه های بلا استفاده نیز فعال خواهند شد.

منبع:جام جم آنلاین

نظرات شما

[کد امنیتی جدید]