کد خبر : 557 دوشنبه 06 بهمن 1393 - 09:32:37
تحقیقات-فضایی-چگونه-پزشکی-را-متحول-کرده-است؟

تحقیقات فضایی چگونه پزشکی را متحول کرده است؟

سیناپرس: نیروی گرانش یا جاذبه بسیار کم در حد صفر، پرتوهای کیهانی و عدم وجود شبانه‌روز ۲۴ ساعتی از مهمترین ویژگی‌های محیط زندگی در فضا است. با حضور در فضا بدن انسان تغییرات سازشی و غيرسازشي را در محیط غیرآشنا تجربه کرده و به اصطلاح فضانورد دچار بيماری می‌شود.

سیناپرس: فضانوردان در ماموريت‌هاي خود با مشكلاتي همچون تهوع، جابجایی و تغيير در ميزان مايعات بدن، اختلال در الگوي خواب، كاهش مقاومت و سيستم ايمني بدن و بیماری‌های روحی مواجه هستند. البته پس از بازگشت آنها به زمين بدن و روحیه فضانوردان به حالت عادی بر می‌گردد. این بازگشت در موارد متعدد ممکن است خیلی زود رخ دهد یا به صورت تدریجی و خیلی کند باشد. برای مثال تغييراتي چون كاهش توده استخواني و آتروفي استخوان‌ها، برای چندین سال بدن فضانوردان را دچار چالش می‌کند.

 

با وجود چنین شرایطی در فضا، مطالعات زيست-پزشكي‌ فضايي، مدت‌هاست که مورد توجه بسیاری از دانشمندان برجسته دنیاست. براي فرستادن انسان به فضا به جهت انجام ماموريت‌هاي فضايي طولاني‌مدت، ‌بايد تاثير و ميزان تغييرات سيستم‌هاي زيستي در فضا و مشكلاتي را كه فضانوردان پس از بازگشت به زمين با آن مواجهه هستند شناخته شوند. 

البته نتیجه اصلی تنها جهت کاربرد برای ارسال انسان به فضا و زندگی در آن محیط بیگانه نیست. نتایج مطالعات زیست-پزشکی فضایی در زندگي انسان روي زمين و سلامت آن نیز تاثیر زیادی دارد. به طوری که تلاش برای رفع مشكلاتي كه فضانوردان در طول ماموريت‌هاي فضايي و پس از بازگشت به زمين با آن مواجه هستند موجب پيشرفت علم، توسعه فناوری و ارتقای سطح كيفيت زندگي بشر در حوزه‌هاي مختلف چون پزشكي، بهداشت و سلامت، زيست شناسي و محيط زيست شده است.

بسياري از روش‌ها، دستگاه‌ها و سيستم‌هايي كه در حال حاضر مورد استفاده پزشکان روی زمین است، پیش از این برای کاربرد در ماموریت‌های فضایی طراحی و یا ساخته شده بودند.

به عنوان مثال سیستم ماموگرافی دیجیتال امروزه که در موارد مشکوک به سرطان سینه، به طور دقیق نمونه برداری از سینه را امکان پذیر می‌سازد از یک فناوری خاص بهره می‌برد که پیش از این و برای نخستین بار در طراحی و ساخت تلسکوپ‌ فضایی هابل به کار رفته بود. 

در یک مثال مشابه دیگر می‌توان به ساخت دستگاه‌هایی (مثل باتری) برای قرارگیری درون بطن قلب برای بیمارانی که دچار نارسایی قلبی هستند و منتظر پیوند قلب هستند، اشاره کرد. مشابه این وسایل برای نخستین برای برای پژوهش در زمینه عملکرد قلب فضانوردان در فضا ساخته شده و به کار گرفته شده بود. 

همچنین پیشرفت در روش‌های پزشکی از راه دور که به پزشکان امکان مراقبت و درمان بیماران در نقاط دور افتاده را می‌دهد نیز به دلیل پژوهش‌هایی است پیش از این که برای مطالعه وضعیت جسمی فضانوردان در ایستگاه‌های فضایی از راه دور صورت گرفته است. 

پوکی استخوان یکی از عوارض پیری است که باعث می شود استحکام استخوان و توانایی تحمل بار خارجی کاهش یابد و استخوان مستعد شکستگی شود. برای حل این مشکلات دستگاهی ساخته شده است که به کمک آن می توان پارامترهای استخوانی، تراکم مواد معدنی و ساختار استخوانی را بررسی کرد. نکته مهم اینجاست که این دستگاه برای نخستین بار برای مطالعه وضعیت تراکم استخوانی فضانوردان پس از بازگشت از فضا ساخته شده است.

ماموریت‌های فضایی در درمان بیماری‌های روانی نیز تاثیرگذار بوده‌اند. در ماموریت‌های فضایی سیستمی وجود دارد که از آن برای تشخیص بیماری‌های روحی و روانی و اختلالات شخصی فضانوردان در سفرهای طولانی مدت فضایی استفاده می‌شود. این سیستم که از روش‌های رفتارشناسی برای استفاده می‌کند امروزه برای درمان تعداد زیادی از افراد ساکن در مناطق فاقد مراکز بهداشت روانی، کاربرد دارد. 

کلید واژه ها: پزشکی - تحقیقات فضایی -
نظرات شما

[کد امنیتی جدید]